Wprowadzenie
GTU (od polskiego „grupa towarów i usług") to zestaw 13 oznaczeń, którymi administracja skarbowa oznacza na fakturze towary i usługi o podwyższonym ryzyku. W strukturze FA(3) pole GTU znajduje się w każdej pozycji faktury (ścieżka /Faktura/Fa/FaWiersz/GTU), a w zamówieniach — w /Faktura/Fa/Zamowienie/ZamowienieWiersz/GTUZ.
Najważniejsza zasada jest prosta: GTU podaje się tylko wtedy, gdy sprzedawany towar lub usługa mieści się w jednej z 13 zamkniętych kategorii wymienionych poniżej. Zwykła subskrypcja SaaS, abonament na doradztwo czy projekt graficzny z reguły nie mają żadnego kodu GTU, bo tych usług nie ma na liście.
Trzynaście kodów wygląda następująco:
- GTU_01 — napoje alkoholowe o zawartości alkoholu powyżej 1,2%, piwo oraz mieszanki piwa z napojami bezalkoholowymi powyżej 0,5% (CN 2203–2208).
- GTU_02 — towary, o których mowa w art. 103 ust. 5aa ustawy o VAT.
- GTU_03 — oleje opałowe, oleje smarowe i preparaty smarowe (określone kody CN).
- GTU_04 — wyroby tytoniowe, susz tytoniowy, płyny do papierosów elektronicznych i wyroby nowatorskie.
- GTU_05 — odpady, wyłącznie wymienione w poz. 79–91 załącznika nr 15.
- GTU_06 — urządzenia elektroniczne oraz ich części i materiały, wyłącznie z poz. 7, 8, 59–63, 65, 66, 69 i 94–96 załącznika nr 15, oraz folia stretch (poz. 9).
- GTU_07 — pojazdy i części (CN 8701–8708).
- GTU_08 — metale szlachetne i nieszlachetne, wyłącznie z załącznika nr 12 poz. 1 i 1a oraz załącznika nr 15 poz. 12–25, 33–40, 45, 46, 56 i 78.
- GTU_09 — produkty lecznicze, środki spożywcze specjalnego przeznaczenia i wyroby medyczne objęte obowiązkiem zgłoszenia z art. 37av.
- GTU_10 — budynki, budowle i grunty oraz ich części i udziały.
- GTU_11 — usługi przenoszenia uprawnień do emisji gazów cieplarnianych.
- GTU_12 — usługi o charakterze niematerialnym, wyłącznie z zamkniętej listy PKWiU (doradztwo, księgowość/audyt, prawo, zarządzanie, marketing/reklama, badania rynku, B+R, edukacja pozaszkolna).
- GTU_13 — usługi transportowe i gospodarki magazynowej (PKWiU 49.4, 52.1).
GTU mówi o tym, co sprzedajesz, a nie o tym, jak to jest opodatkowane. To co innego niż stawka VAT (P_12), oznaczenie procedury (Procedura, np. WSTO_EE czy IED) i adnotacje faktury (Adnotacje, np. split payment P_18A). Ta sama pozycja może mieć jednocześnie kod GTU i stawkę VAT.
Część kodów GTU zależy od klasyfikacji CN lub PKWiU towaru albo usługi. Jeśli nie masz pewności, czy dana pozycja wpada do kategorii — na przykład czy Twoja usługa związana z oprogramowaniem mieści się w zamkniętej liście PKWiU dla GTU_12 — skonsultuj się z wykwalifikowanym księgowym, zamiast zgadywać. Przypisanie towaru lub usługi do konkretnego kodu CN/PKWiU to kwestia prawna, a nie formatowa.
W Notaly kod GTU ustawiasz dla każdej pozycji przy wysyłce faktury, a usługa zapisuje go w XML FA(3). Jeśli nie wiesz, czy kod obowiązuje, po prostu go pomiń: dla większości firm cyfrowych i SaaS żaden kod GTU nie jest potrzebny.
Notaly nie jest doradcą podatkowym, księgowym ani prawnym. Ten artykuł ma charakter informacyjny, nie stanowi porady podatkowej i może być nieaktualny. Ponosisz odpowiedzialność za własne rozliczenia VAT; w razie potrzeby skonsultuj się z wykwalifikowanym księgowym.
Źródła
- https://crd.gov.pl/wzor/2025/06/25/13775/
- https://ksef.podatki.gov.pl/media/f2hnwjk2/information-sheet-on-the-fa-3-logical-structure.pdf
Źródło: crd.gov.pl